Power of Learning

Dezyderat

2006-11-16T16:14:00.000-08:00

Dezyderat - wraźne orzeczenie, rządanie, postulat.

Ordynacja Wyborcza

2006-11-16T16:11:00.000-08:00

Ordynacja Wyborcza - zbiór zasad i przepisów prawnych porządkujących i organizujących wybory.

Prawo wyborcze

2006-11-16T16:10:00.000-08:00

Prawo wyborcze - wyróżnia się prawo:

a) czynne - prawo do głosowania w wyborach

b) bierne - kandydowanie w wyborach

Absolutorium

2006-11-16T15:53:00.000-08:00

Absolutorium - zatweirdzenie działalności finansowej rządu na określony czas i uznanie jej za prawidłową

Unia personalna

2006-11-06T13:22:00.000-08:00

Unia personalna -- połączenie państw, w którym jedynym czynnikiem jednoczącym jest osoba władcy, nazywamy unią personalną.

Jan Hus

2006-11-06T13:18:00.000-08:00

Jan Hus został u uznany za heretyka i spalony na stosie w 1415 r.

Koncyliaryści

2006-11-06T12:54:00.000-08:00

Koncyliaryści to osoby uznające sobór za najwyższą władzę w kościele.

Niewola Awiniońska

2006-11-06T12:52:00.000-08:00

Niewolą Awiniońską nazywamy okres przebywania papieży w Awinionie, w latach 1309-1377 , a więc 70 lat.

Władza rodu Habsburgów w Niemczech

2006-11-06T12:49:00.000-08:00

Władza w Niemczech utrzymała się w rękach rodu Habsburgów aż do powstania I rzeszy w 1806 r.

Złota Bulla

2006-11-06T12:45:00.000-08:00

Złota Bulla -- dokument regulujący prawo wyboru króla. Wydany został w 1353 r. przez Karola IV.

Polityka Dynastyczna

2006-11-06T12:40:00.000-08:00

Polityka Dynastyczna polega na obsadzaniu tronów jak największej liczby państw członkami swojego rodu.

Rudolf z Habsburga

2006-11-06T12:31:00.000-08:00

Rudolf z Habsburga pokonał swojego głównego przeciwnika, Przemysła Ottokara II, i został władcą po zakończonym w 1273 r. okresie wielkiego bezkrólewia w Niemczech.

Choroby pasożytnicze

2006-10-23T13:35:00.000-07:00

Choroby pasożytnicze:

Zewnętrzne:

- wszy
- pchły
- kleszcze
- pijawki

Wewnętrzne:

- pierwotniaki
- rzęsistek pochwowy
- płazińce (tasiemce, przywry)
- obleńce
- owsiki
- nitkowiec podskórny
- tęgoryjec
- włosogłówka

Choroby bakteryjne

2006-10-23T13:23:00.000-07:00

Choroby bakteryjne:

- błonnica

- kiła (syfilis)

- tyfus plamisty (przez wszy)

- tężac

- zgorzel

- zapalenie płuc

- szarlatyna

- rzeżączka

Etapy infekcji wirusowej

2006-10-23T13:14:00.000-07:00

Etapy infekcji wirusowej:

- absorcja -- osiadanie wirusa na powierzchni błony komórkowej

- wnikanie

- uwolnienie kwasu nukleinowego z płaszcza białkowego

Choroby Bakteryjne i Wirusowe

2006-10-21T11:08:00.000-07:00

Choroby Bakteryjne i Wirusowe:

Najczęściej występujące choroby wirusowe w Polsce:

- grypa
- odra
- wirusowe zapalenie wątroby (żółtaczka) typu A i typu B -- czyli szczepienną.
- opryszczka
- różyczka
- świnka

Nowotwór, rak: objawy

2006-10-21T07:18:00.000-07:00

Nowotwór, rak: objawy

- guz
- powiększenie węzłów chłonnych
- bóle
- nudności
- utrata funkcji przez zaatakowane narządy
- wstręt do mięsa

Rak złośliwy i niezłoźliwy

2006-10-21T07:03:00.000-07:00

Rak złośliwy

- rosną szybko
- dają przerzuty

Rak nie złośliwy

- rosną powoli
- nie dają przerzutów

Rodzaje nowotworów

2006-10-21T06:49:00.000-07:00

Rodzaje nowotworów :

a) rak -- rowija się w tkance nabłonkowej
b) chłoniak -- rozwija się w tkance limfatycznej
c) mięsak -- rozwija się z tkanki nienabłonkowej: mieśni i chrząstki
d) białaczka -- nowotwór układu krążenia.

Gatunki Biblijne

2006-10-21T06:43:00.000-07:00

Gatunki Biblijne:

- przypowieść (parabola)
- saga
- poemat
- list
- lamenty
- pieśni
- modlitwa
- aforyzm
- proroctwo
- kazanie
- legenda

Słownictwo związane z Biblią

2006-10-21T06:42:00.000-07:00

Słownictwo związane z Biblią:

- apokryf (dosł. ukryty, tajemny) -- pisma niekanoniczne (żydowskie i chrześcijańskie o tematyce biblijnej, ale nie włączone do kanonu Pisma Świętego (np. okrucieństwo Jezusa).

- werset -- jedno lub kilku zdaniowa część tekstu stanowiąca całośćznaczeniową lub rytmiczną.

- perykopa ( dosł. odcinek) jest to fragment Pisma Świętego, który czyta i objaśnia podczas nabożeństw.

Biblia pauperum - Biblia powstała z myślą o analfabetach w średniowieczu.

Przekłady Biblii

2006-10-21T06:04:00.000-07:00

Przekłady Biblii

Biblia została przełożona na niemal wszystkie języki świata.

Septuaginta -- najstarszy przekład starego testamentu. Pochodzi z II-III w. przed naszą erą. Według legendy, tego samego przekładu dokonało niezależnie od siebie 70 lub 72 żydowskich uczonych, stąd nazwa.

Wulgata -- przekład na Łacinę dokonany w IV w., głownie przez św. Chieronima. Ten przekład był podstawą do przekładów na języki narodowe.

Najstarsze polskie przekłady:

Psałteż floriański z 14-15 w. Nazwa jego pochodzi od nazwy miejscowości, w której go odnaleziono: Sankt-Florian.

Psałteż Puławski z 16 w. Nazwa jego wywodzi się z Puław, gdzie rękopis był przechowywany.

Biblia królowej Zofii, zwana Biblią szaroszpatacką od miejsca przechowywania -- Saros Patak. Prawdopodobnie została przetłumaczona dla ostatniej żony Władysła Jegiełły.

Biblia Jakuba Wójka z 16 w. Był to katolicki przedkład

Biblia tysiąclcia. Przekład najnowyszy -- 1965 r.

Przekłady innowiercze:
- Biblia brzeska ( Brześć)
- Biblia nieświeska (Nieśwież)
- Biblia gdańska (Gdańsk)

Najważniejsi polscy przekładowcy Biblii:
- Jan Kochanowski
- Leopold Staff
- Mikołaj Rej
- Roman Brandsteatter
- Czesław Miłosz

Język Biblii

2006-10-21T05:48:00.000-07:00

Język Biblii

Stary Testament -- Hebrajski i Aramejski ( niewielka cześć po Grecku)

Nowy Testament -- Grecki

Nazwa Biblii

2006-10-21T05:37:00.000-07:00

Biblia to forma liczby mnogiej słowa "biblion" -- zwój papirusu.

Biblia -- pismoświęte -- Nowy Testament i Stary Testament

Powstanie Biblii

2006-10-21T05:20:00.000-07:00

Powstanie Biblii

Stary Testament powstał między XIII a II w. przed Chrystusem. Najstarsze rękopisy odnaleziono pod Jerozolimą. Nowy Testament zaś powstał w I w. naszej ery.

Typy człowieka według Stokratesa

2006-10-18T07:57:00.000-07:00

Sengwinik -- żywiołowy, optymista, działa dynamicznie

melancholik -- pesymista

choleryk - słomiany zapał

flegmatyk -- "przepraszam, że żyję"

Bohater Werteryczny

2006-10-18T07:37:00.000-07:00

Zazwyczaj jest człowiekim samotnym i niezrozumianym przez otoczeni. Jego odosobnienie wiąże się z tym, że jest zajęty wyłącznie sobą i swoimi uczuciami. Nie rozumie, co dla innych stanowi cel bycia. Raczej nie nadaje się do praktycznego dzałania, czuje bezsens egzystencji, czynne działanie zawsze przynosi klęskę, dlatego przyjmuje postwę rezygnacji, pozostaje w sferze marzeń i tęsknoty za lepszym życiem. Drobiazgowo rozpamiętuje każdą sytuację, jest wrażliwy, a nawet nadrażliwy, szuka kontaktu z naturą, buntuje się przeciwko niesprawiedliwym prawom, wpada w stany depresyjne.

Charakterystyka stylu romanskiego i gotyckiego

2006-10-16T13:06:00.000-07:00

Styl romański
XII - XIII

- światło jest czymś ostro odcinającym się od ciężkiej, mrocznej, zapierającej zewsząd masy scian.

- sklepienie krzyżowo-kolebkowe

- miękkie łuki

- grube mury z ciosanego kamienia

- na początku budowano na planie koła, potem krzyża

- małe okna

-mroczność i ciemność składniała do myślenia o śmierci "momento mori"- pamiętaj o śmierci.

Styl gotycki
XII - XVI

- ściana gotycka jest jakby przepuszczalna

- łuki krzyżowo-żebrowe

- łuki ostre

- strzeliste wieże

- materiały: cegła, drewno, mury hieratyczne, lekkie

- kolorowe witraże

- malowidła i rzeźby uboższe

- górna część świątyni symbolizuje niebo, natomiast dolna jest bardzo uboga jeżeli chodzi o malarstwo naścienne

- dużą wartość odgrywało światło, który służyło do kontemplacji piękna (Bóg - światło)

Główne Ośrodki Baryczne Krztałtujące klimat Polski

2006-10-15T09:21:00.000-07:00

a) stałe:

- niż islandzki

- wyż azorski

b) zmienne:

-ośrodki baryczne nad Azją

Klimat polski

2006-10-15T08:56:00.000-07:00

Klimat polski to klimat umiarkowany przejściowy

Najważniejsze cechy klimatu Polski:

- duża zmienność pogody

- występowanie 6 temicznych pór roku

- przewaga wiatrów zachodnich

- narastanie cech kontynentalnych z zachodu na wschód

Budowa Bogurodzicy

2006-10-14T14:01:00.000-07:00

- parzystość, np. tekst składa się z 2 strof, pierwsza strofa ma 3 wersy, a druga 6.
- 2 razy użyto zaimków względnych - jąż, jegoż
- apostrofa obejmuje 2 wersy
- tekst zawiera aklamację
- refren "kyrielejson" -- "Panie smiłuj się"
- rymy zewnętrze i wewnętrzne
- wiersz jest asylabiczny -- różna ilość sylab w wierszach
- paralelizm -- podobne równoległości
- wiersz jest zdaniowo rymowy
- pojawiają się archaizmy
- bogactwo środków stylistycznych

Średniowieczna Filozofia Życia

2006-10-14T12:54:00.000-07:00

- teocentryzm
- modlitwa (wiara, że podczas modlitwę można wyprosić dobre życie na ziemi i zbawienie)
- "zbożny pobyt, rajski przebyt"
- z Bogurodzicy wypływają ideały średniowiecza: władca, asceta, rycerz

Średniowieczny wizerunek Maryji

2006-10-14T12:38:00.000-07:00

Maryja przedstawiona jest jako:

- czysta ( dziewica)
- matka Boża ( Bogurodzica)
- miłosierna (ludzie wierzą, że proźby kierowane przez nią dotrą do Boga)
- wywyższona przez Boga (" Bogiem sławiena")
- niemalże na równi z Bogiem
- jest wymbolem chrześcijaństwa
- bliższa ludziom niż sam Bóg

Motyw deesis

2006-10-14T12:35:00.000-07:00

Słowo to oznacza prośbę. Jest to motyw ikonograficzny, przedstawiający w centrum Chrystusa władcę, po jednej Jego stronie Matkę Boga, a po drugiej Jana Chrzciciela.

Kazanie Świętokrzyskie

2006-10-14T12:34:00.000-07:00

Kazania Świętokrzyskie zostały znalezione w 19 w. przez Aleksandra Brucknera w Petersburskiej Bibliotece Publicznej. Były wszyte w oprawę rękopiśmiennego kodeksu, pochodzącego z Biblioteki Benetyńskiej na Świętym Krzyżu. Miały formę 18 pasków pergaminowych, a introligator użył ich w celu zmocnienia sznurkowej oprawy. Po złożeniu owych pasków, okazało się, że są to kazania pochodzące prawdopodobnie z połowy 13 i 14 wieku, animowego autora, choć legenda mówi o św. Wojciechu. Jedno kazanie przetrwało w całości -- kazanie na dzień Świętej Katarzyny 25 listopad. 5 zachowało się we fragmentach i są to kazania na dzień św. Michała 29 Września i na dzień św. Mikołaja 24 grudnia, i na Matki Boskiej Gromniczej 2 lutego.

Kazanie podzielone jest na 2 częsci. 1 część odnosi się do św, Katarzyny, druga -- wymienia 4 typy grzeszników. Cała kompozycja kazania jest trójkowa:
- trzy czasowniki na początku
- tematem są trzy słowa boże objętą św. liczbą trzy
- wyraz "słowa" pojawia się w mianownikui liczby mnogiej i oznacza doskonałość, trójjedność i pełnię jeden raz. Rzeczownik słowa pojawia się w liczbie pojedyńczej, dopełnienie w pierwszej i drugiej tworzy siódemkę -- również św. liczbę w Biblii. Tekst jest dwujęzyczny.

Kazania

2006-10-14T11:20:00.000-07:00

1. Kazanie -- przemówienie zazwyczaj wygłaszanie przez kapłana, podczas nabożeństwa.

2. Cechy kazań:
- docere -- nauczać
- delecture -- zachwycać
- permorere -- wzruszać
- język dostosowany do odbiorcy
- apostrofa ( zwrot do adresata)
- anafora (powtórzenie)
- wyliczenie
- ciągi epitetów
- dygresja
- szyk przestawny (inwersja)
- prośba metafora
- kontekst
- zadania raczej krótkie
- czasami przemilczenia
- pytania retoryczne
- morał
- ciekawa anegdota, historia
- antyteza

Hipisi

2006-10-14T10:31:00.000-07:00

Nurt ruchu młodzieżowego lat 60, który narodził się najpierw na zachodnim wybrzeżu USA, potem rozlał się po całych stanach, trafił do Europy, przeniknął nawet granicę systemów politycznych. Był przejawem kontrkultury i kontestacji, zarówno wobec tradycji mieszczańskiego zachowu, jak i dominujących nurtów kultury współczesnej.

2006-10-09T15:16:00.000-07:00

Stowarzyszenie filomatów ( filomathes - miłośnik nauki) -- było to tajne zgromadzenie studentów
( i absolwentów) Uniwersytetu Wileńskiego działające od 1817 do 1823 roku. Założycielami tego stowarzyszenia byli m.in. Adam Mickiewicz, Jan Czeczot, Tomasz Zan.

Jan z Kolna

2006-10-09T15:03:00.000-07:00

Żeglarz, który miał dotrzeć do Ameryki przed Kolumbem. Służył u duńskiego króla Christiana I Oldenberg. W roku 1476 dotarł do wybrzeży Labradoru, następnie w okolice dzisiejszego Bostonu. Uważa się, że był polakiem.

Przyczyny odkryć geograficznych

2006-10-09T14:47:00.000-07:00

- poszukiwanie nowej drogi do Indii, powieważ Turcy osmańscy opowali terenty Bliskiego Wschodzu i utrudniali handel europejczykom.

- chęć zdobycia terenów

- wynalezienie busoli

- chęć wzbogacenie się

- kryzys rycerstwa hiszpańskiego po zdobyciu ostatniej twierdzy Grenady Arabskiej

Funkcja współczesnego państwa

2006-10-05T11:14:00.000-07:00

To całokształt działalności prowadzonej przez państwo w określonych dziedzinach życia społecznego. Ze względu na zasięg przestrzenny tej działalności oraz jej dziedziny, funkcje państwa można podzielić na funkcje wewnętrzne i zewnętrzne:

Funkcja zewnętrzna: obejmuje aktywność państwa na arenie międzynarodowej, dotyczy, więc wszelkich działań rzutujących na stosunki z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi. Państwo, prowadząc aktywną działalność poza swoimi granicami, powinno rozwijać korzystne dla siebie kontakty polityczne, gospodarcze i kulturalne z innymi elementami prawa międzynarodowymi, zapewnia swoim obywatelom pokój oraz bezpieczeństwo, taką funkcje wypełniają służby dyplomatyczne danego państwa.

Funkcja wewnętrzne: polega na zapewnieniu porządku i bezpieczeństwa wewnątrz państwa. Obejmuje jednostki, grupy społeczne czy rozmaite instytucje pozostające w jego granicach. W ramach tej funkcji można wyodrębnić funkcje prawodawczą, porządkową, administracyjna, gospodarczo-organizatorską, socjalną oraz kulturalną.

Funkcje:

prawodawcza - polega na tworzeniu przez państwo systemu prawnego obowiązującego na danym terytorium.
porządkowa - polega na podejmowaniu przez właściwe organy państwa (prokurator, policja) działań mających na celu zapewnienie działań mających na celu zapewnienia ładu i porządku publicznego oraz wymuszenie przestrzegania przepisów prawa.
funkcja administracyjna - polega na tym, że określone organy państwowe, np. rada ministrów, zarządzają określonymi dziedzinami życia publicznego (gospodarka, finanse, oświata, ochrona zdrowia itp.)
funkcja gospodarczo-organizatorska polega na organizowaniu gospodarki i oddziaływaniu na nią przez państwo.
funkcja socjalna - wyraża się w dążeniu państwa do zapewnienia obywatelom minimum egzystencji, w efektownym zwalczaniu bezrobocia, w polepszaniu warunków pracy (bezpieczeństwa i higieny), w dbałości o ochronę środowiska naturalnego oraz w doskonaleniu systemu świadczeń socjalnych.

Boska Komedia

2006-10-04T13:01:00.000-07:00

Czas powstania
Czas powstania "Boskiej komedii" nie został dokładnie ustalony; przypuszcza się żę poeta zaczął pracę nad utworem około roku 1307, a ukończył ją w roku 1321.

Tytuł
Swojemu poematowi epickiemu Dante nadał tytuł "Komedia" (we włoskim orginale:"Commedia"). Wersja rozszerzona - "Boska komedia" ("La Divina Commedia"), ustaliła się dopiero w połowie XVI w.

Budowa
Zarówno struktura poematu, jak i struktura przedstawionego w nim wszechświta podporządkowane zostały liczbom doskonałym ( w pojęciu ludzi z średniowiecza), to znaczy liczbie "3", liczbie "10" oraz ich wielekrotnościom. Utwór dzieli się na 3 części - "Piekło", "Czyściec","Raj" - każda składa się z 33 pieśni. Razem z pieśnią wstępną daje to 100 pieśni, złożonych tercyną.

Tercyna
Jest to strofa złożona z 3 wersów, powiązana układem rymów ze zwrotką następną - wers środkowy rymuje się z pierwszym i ostatnim wersem kolejnej strofy, a ta inicjuje nowy rym.

Tercyna- trofa złożona z 3 wersów, zwykle 11-zgłoskowiec, powiązana rymami ze strofą poprzednią i następną. Użyta przez w Boskiej Komedii.

"Ars Bene Moriendi" - Sztuka Dobrego Umierania

2006-10-04T11:48:00.001-07:00

Sztukę dobrego umierania przedstawiały utwory zwane traktatami, moralitetami i abecedariuszami, ale także różne wizje artystyczne (obrazy, drzeworyty).

Moralitet - utwór dramatyczno-teatralny, napisany z podziałem na role, którego bohaterem był człowiek o imieniu "każdy". Taki bohater miał za zadanie świadczyć o uniwersalności, a nie pokazywać idywidualnie pojedyńcze zmagania ze śmiercią. "Każdy" prowadzi romowy upersonifikowanymi pojęciami (np. miłością, przyjaźnią, sprawiedliwością, ale i nienawiścią, wrogością, niesprawiedliwością). W ten sposób została przedstawiona sychomatia, czyli walka o duszę moribunda (umierającego). Walka toczyła się między dobrem a złem.
Rozwój moralitetów na XV - XVI w. i jest największy w Anglii, Szkocji, Francji i Niemczech.

Traktat - utwór rozprawa w średniowieczu na temat dobrego umierania. Najsłynniejszy traktat zapisał Mateusz z Krakowa (reformator diecezji krakowaskiej), jest to traktat przedstawiający sychomatię. Do jej wizji zostało stworzone 11 drzeworytów, pięć z nich przedstawia pokusy diabelskie, a pięć anielskie napomnienia.

Abecedariusz - utwór poetycki w formie poradnika, w którym kolejne strofy rozpoczynją się od kolejnych liter alfabetu. Tematyka głównie dotyczy "ars bene vivendi" i "ars bene moriendi". Najsłynniejszy średniowieczny abecedariusz to "Skarga umierającego". Oto jego treść:

Ach! Moj smętju, ma żałości!

Nie mogę się dowiedzieci,

Gdzie mam pirwy nocleg mieci,

Gdy dusza z ciała wyleci.

Byłżem s młodości w rozkoszy,

Nie usłałem swojej duszy,

Już stękam, już mi urzeci,

Dusza nie wie, dzie się dzieci.

Com miał jimienia na dworze,

Com miał w skrzyni i w komorze,

To mi wszystko opuścici,

Na wieki się nie wrocici.

Groteska

2006-10-04T11:41:00.000-07:00

Groteska - jest to ukazanie rzeczywistości w literaturze, teatrze, filmie, dziełach plastycznych w sposób, w który odbiorca uznaje za nierealistyczny, obcy, absurdalny, komiczny, karykaturalny. Groteskę cechuje deformacja rzeczywistości, mieszanie elemntów kontrastowych, pozostających ze sobą w sprzeczności, zakłucenie zdrowego rozsądku (nonsens) i zasad logicznych.
Dzieła literackie, w których wsytępują obfitują często w parodie i skłonności do swobodnego mieszania cech róznych gatunków i stylów.

Pochodzenie słowa "romantyzm"

2006-10-01T08:03:00.000-07:00

Wyraz wywodzący się ze słowa "romans", używany początkowo jako określenie sceneri znanej z romansów, bądź bohaterów w nim występujących; od niego utworzono rzeczownik "romantyzm", który stał się nazwą prądu literackiego, artystycznego, właściwego w kulturze europejskiej od lat dziewiędziesiątych XVIII wieku do połowy XIX wieku oraz nową epokę; ukrztałtował się w atmosferze ruchów wolnościowych, nawiązał do ideów Wielkiej Rewolucji Francuskiej; charakteryzowałał się m.in. buntem przeciwko skostniałym normom społecznym, etycznym, estetycznym, rozkwitem indywidualizmem, uznaniem wyższości ducha nad materią, uczuciem nad rozumem, pojmowaniem natury jak żyjącej i czującej całości.

Teryterium Polski

2006-09-30T06:39:00.000-07:00

Polska zajmuje 8 miejsce w Europie i 69 na świecie pod względem zajmowanego terytorium.

W skład teytorium wchodzą:
- powierzchnia lądowa wraz z wodami śródlądowymi (311 904 km2)
- morskie wody przybrzeżne (1991 km2)
- morza terytorialne (8 682 km2)
- wody strefy ekonomicznej (22 634 km2)
- przestrzeń powietrzna
- stadki mosrkie i samoloty
- placówki dyplomatyczne

Całe terytorium Polski to: 322 557 km2

Stosunki polsko-niemieckie od X do XIII w.

2006-09-29T12:41:00.000-07:00

- Bitwa pod Cedynią w 972 r.

- Zjazd Gnieźnieński w 1000 r.

- Konflikty z Henrykiem II

- Konflikty Mieszka II

- Pomoc Henryka w stosunku do Kazimierza Odnowiciela

- Popracie Polski dla Papieża w sporze Grzegorza VIII i Henryka IV

- Bitwa pod Głogowem w 1109 r.

- Hołd dla Henryka Barbarossy

- Zaproszenie krzyżaków przez Konrada Mazowieckiego

Romantyzm

2006-09-25T09:17:00.000-07:00

"Żyjemy w czasach, których nie wiedomo, czy się stoąpa po zgorzeliskać, czu po zaloążkach nowego" - Alfred de Musset

Historyczna podstawa krztałtowania się nowej epoki (romantyzmu):
- Wielka Rewolucja Francuska - rewolucja totalna, gwałtowny przełom w dziejach Europy , rewolucja, która objeła wszytskie sfery życia i świadomości społecznej. Obaliła absolutystyczną monarchę we Francji i stworzyła republikę. Napoleon ogłosił się cesarzem Francji.
- działalność Napoleona - symbolu nowych czasów, który stał się wodzem i udowodnił, że wybitna jednostka może wpływać na dzieje świata.
- spopularyzowanie Wielkiej Rewolucji Francuskiej dzięki kampanii Napoleońskiej: "wolność, równość i braterstwo".
- budowanie się świadomości narodów ludów Europy, a także ich bunt wobec postanowienia Kongresy Wiedeńskiego (1815r.)

Periodyzacja epoki:
w Europie:
początek - Wielka Rewolucja Francuska (1789r.) ; koniec - Wiosna Ludów (1848r.)

w Polsce:
początek - "Ballady i romanse" A. Mickiewicza (1822r.); koniec - wybuch powstania styczniowego (1863r.)

Pojęcia związane z epoką:
- historyzm
- indywidualizm
- irracjonalizm
- ludowość
- mesjanizm
- mistycyzm
- orientalizm
- profetyzm

Sposoby wyrażania stężenia

2006-09-25T08:52:00.000-07:00

Stężenie procentowe określa ile g danej substancji rozpiszczonej znajduje się w 100 g roztworu.

Cp = ms/mr*100%

ms = masa substancji

mr = masa roztworu

Oblicz stężenie procentowe, gdy ms = 100 g, a mr = 500 g

Cp = 100g/500g*100% = 20%

Odp: Stężenie procentowe wynosi 20%.

Utopia to doskonałość

2006-09-24T05:47:00.000-07:00

Utopia jest satyrą rzeczywistego świata.

Satyra - gatunek litratury ośmieszający lub piętnujący ukazane w nim zjawiska, wady i przewary ludzkie, osoby, grupy i stosunki społeczne.

Wypowiedź satyryka wyraża krytyczny stosunek do określincy zjawisk życia i wyrasta z poczucia niestosowności, szkodliwości czy adsurdalności pewnej sytuacji. Nie tworzy wzorców ani ideałów. Jej naturanym żywiołem jest ośmieszająca negacja. Zwykło się mówić, że przedstawia ona rzeczywiśtość w "krzywym zwierciadle" . Środki stylistyczne, jakimi posługuje się satyra to przerzutnia, pytanie retoryczne, personifikacja, wyliczanie, epitety wartościujące negatywnie, przenośnia.

Andeganewowie i Jagielonowie na tronie polskim

2006-09-24T05:32:00.000-07:00

Przyczyny unii polsko-węgierskiej.

Unia polsko-litewska z perspektywy ks. Witolda. Następca tronu, Kaśko Słupski, wybrany przez Kazimierza Wielkiego nie został królem, ponieważ możni postanowili dotrzymać umowy zawartej z Węgrami i unieważnić testament. Umowa ta, zawarta w 1339 r., stanowiła, że na tronie polski zasiąść mieli Andegawenowie.

Kryzys idei uniwesalnej

2006-09-24T05:26:00.000-07:00

Dążenie do ustanowienia jednej niepodzielnej najwyżeszej władzy nad całym łacińskim Chrześcijaństem.

a) do ustanowienia takiej władzy dążyło: cersarstwo i kościół.

b) okres wielkiego bezkrólewia osłabił cersarstwo.

c) wielka schizma zachodnia

d) kryzys kościoła upłynął na upadku jego autorytetu

Patalogia władzy

2006-09-24T05:20:00.000-07:00

Pojęcie patologii społecznej.

Alienacja władzy jako najczęściej występująca patologia władzy:

a) centralizacja i koncentracja uprawnień - jest to wyższy stopień centralizacji uprawnień na najwyższym szczeblu władzy

b) centralizacja biurokratyczna - skupienie władzy na szczeblu centralnym

c) centralizacja technokratyczna - jest związana z tzw. rządami specjalistów, których fachowa wiedza ma bardzo duży wpływ na decyzje polityczne organów władzy

d) centralizacja militarystyczna - występuje w wypadku grupy np. dowódców wojskowych, którzy przedkładają rzeczywiste potrzeby na rozwój przywilejów wyższych oficerów

e) centralizacja plutokratyczna - wąska grupa najbogatszych, która skupia w swoim ręku pełnie władz

f) oligarchizacja grup rządzących- są to nie wielkie grupy rządzących, któe stojąc ponad prawem

g) korupcja - jest to przyjmowanie korzyści majątkowych przez osoby sprawujące władze w zamian za określone decyzje

h) nepotyzm - jest to osadzanie wysokich stanowisk krewnymi

i) klientelizm - jest to oparcie władzy na układach i wzajemnych zależnościach politycznych

j) brutalizacja - jest to wymuszanie posłuszeństwa obywateli poprzez przemoc

k) biurokratyzacja - jest to bezduszne przestrzeganie przepisów i ich niepotrzebne mnożenie

Przywilej piotrkowski

2006-09-24T05:13:00.000-07:00

Miejsce nadania: Piotrków

Rok nadania: 1496

Osoba nadająca: Jan Olbracht

Stan, któremu nadano: szlachta

Treść dokumentu:
- zwolnienie szlachty z obowiązku płacenia cła za sól i towary własne
-przywiązanie chłopów do ziemi (w ciągu roku tylko jeden chłop mógł opuścić wieś i tyulk jeden członek rodziny mógł zmienić zawód i iść do miasta; jeśli był jedynakiem, nie mógł opuścić wsi)
-wprowadzenie zakazu kupowania ziemi przez mieszczan
-wprowadzenie taks wojewódzkich na towary miejskie

Przywilej korczycki

2006-09-24T05:09:00.000-07:00

Miejsce nadania: Korczyn

Rok nadania: 1456

Osoba nadająca: Kazimierz Jagiellończyk

Stan, któremu nadano: szlachta

Treść dokumentu:
- Możni danej ziemi mają głos w sprawie losów tej ziemi

Przywilej cerekwicki i nieszawski

2006-09-24T05:00:00.000-07:00

Miejsce nadania: Cerekwica, Nieszawa

Rok nadania: 1454

Osoba nadająca: Kazimierz Jagiellończyk

Stan, któremu nadano: szlachta

Treść dokumentu (nie cała):
- potwierdzenie dotychczasowych praw
- wprowadzenie zakazu nakładania nowych podatków, wydawania nowych praw i zwoływania pospolitego ruszenia bez zgody sejmików.

Przywileje jedliński i krakowski

2006-09-24T04:54:00.001-07:00

Miejsce nadania: Jedlina, Kraków

Rok nadania: 1430,1433

Osoba nadająca: Władysław Jagiełło

Stan, któremu nadano: szlachta

Treść dokumentu (nie cała):
- zagwarantowanie nietykalności osobistej
- wprowadzenie zakazu więzienia i kofiskaty dóbr bez wyroku sądu
- ustanowie wyłączności szlachty na sprawowanie godności kościelnych.

2006-09-24T04:54:00.000-07:00

Statut warcki

2006-09-24T04:48:00.000-07:00

Miejsce nadania: Warta

Rok nadania: 1423 r.

Osoba nadająca: Władysław Jagiełło

Stan, któremu nadano: szlachta

Treść dokumentu (nie cała):
- ustanowienie praw szlachty do wyceny i wykupu majątków "knąbrnych i nieużytecznych" sołtysów
- ograczenie wychodźtwa chłopów z ziemi
- ustanowienie taks wojewódzkich (ceny produktów rzemieślniczych ustalane przez wojewodę)

Przywilej czerwiński

2006-09-23T14:28:00.000-07:00

Miejsce nadania: Czerwińsk

Rok nadania: 1422r

Osoba nadająca: Władysław Jagiełło

Stan, któremu nadano: szlachta

Treść dokumentu (nie cała):
- zakaz łączenia stanowiska starosty i sędziego
- zagwarantowanie nietykalności majątkowej bez wyroku sądówego
- obowiązek sądzenia według prawa pisanego
- nalożenie na króla obowiązku uzyskania pozwolenia rady królowskiej na bicie monety

Statut warcki z 1423 r.

2006-09-23T14:25:00.000-07:00

XXIV. Nieużytecznego sołtysa pan w dziedzictwie mając albo krnąbrnego, może rozkazać mu sołectwo jego sprzedać, który gdyby nie mógł mieć nabywcy, wtedy ów dziedzic z wymienionym sołtysem powinien i są obowiązani przyjść przed sędziego ziemskiego i przyjąć oraz wybrać dwie osoby roztropne, żadnej ze stron niepodejrzane, które w ten sposób wartość sołectwa na jedną sumę taksując, oznajmią jej wysokość temuż panu lub dziedzicowi do zapłacenia. I tak pan po zapłaceniu owej taksy pieniężnej dla siebie sołectwo otrzyma.

1. Wiek V-XV\v źródłach, oprać. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard,
Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999, s. 187

Przywilej piotrkowski

2006-09-23T14:08:00.000-07:00

Miejsce nadania: Piotrków

Rok nadania: 1388r

Osoba nadająca: Władysław Jagiełło

Stan, któremu nadano: szlachta

Treść dokumentu (nie cała):
- potwierdzenie dotychczasowych przywilejów
- nałożenie obowiązku wykupienia szlachcica wziętego do niewoli podczas wyprawy zagranicznej
- zobowiązanie niepowierzania zamków obcokrajowcom
- ustalenie żołdu w wysokości 3 grzywien od kopii podczas wyprawy zagranicznej

Przedimek

2006-09-23T07:21:00.000-07:00

PRZEDIMEK NIEOKREŚLONY: a, an - oznacza (jakiś, pewien ), zwykle nie tłumaczone. Używamy w 1. poj. dla określenia istot żywych oraz przedmiotów bliżej nam nie znanych, lub takich o których mowa jest po raz pierwszy .

A - występuje przed rzeczownikami policzalnymi zaczynającymi się od spółgłoski, np.: a car ( samochód), a table ( stół)

AN - występuje przed rzeczownikami policzalnymi zaczynającymi się od samogłoski,

np:. an apple (jabłko), an artist ( artysta )

Uwaga! Przedimki a , an nie posiadają liczby mnogiej. Dlatego rzeczowniki w l.mn. występują samodzielnie, bądź poprzedzone są wyrazami:

some - ( kilka, jakieś, trochę ) w zdaniach twierdzących

any - ( kilka, jakieś, trochę ) w zdaniach pytających i przeczących

przykłady:
L.poj.
I've got a pen. (Mam pióro.) Have I got a pen? {Czy mam pióro?) I haven't got a pen.( Nie mam pióra.)

L.mn.
I've got (some) pens.(Mam kilka piór.) Have I got (any) pens?{Czy mam jakieś
pióra?) I haven't got (any) pens. (Nie mam
żadnych piór.)

PRZEDIMEK OKREŚLONY: the - występuje przed rzeczownikami policzalnymi i niepoliczalnymi. Oznacza (ten, ta, tamci, tamte.) Używamy go zarówno w l.poj. jak i w 1. mn. dla określenia istot żywych i przedmiotów, które są nam w pewien sposób znajome, takie o których była już mowa wcześniej. przykłady:
This is a house. The house is big.
(To jest jakiś dom.) (Ten dom jest duży.)

PRZEDIMEK „ ZEROWY" ( czyli brak przedimka).
Występuje gdy mówimy o rzeczach lub pojęciach w sensie ogólnym, nie gdy odnosimy się do konkretnej sytuacji:

a) przy rzeczownikach policzalnych w liczbie mnogiej
np.: I like bananas. (Lubię banany.)
b) przy rzeczownikach niepoliczalnych
np.: I enjoy listening to musie. (Uwielbiam słuchać muzyki.)

Zaimki wskazujące

2006-09-23T07:17:00.000-07:00

Liczba pojedyncza

this - ten, -a, -o ( W odniesieniu do rzeczy lub osoby znajdującej się blisko
osoby mówiącej.)

that - tamta, -en, -o ( W odniesieniu do osoby lub rzeczy znajduujących daleko od osoby mówiącej .)

np.:

This is a car. ( To jest samochód .) - tutaj , blisko

Who's that girl ? ( Kim jest tamta dziewczyna ? ) - tam, daleko

Liczba mnoga

these - te, ci ( Odnosi się do osób oraz rzeczy znajdujących się blisko

osoby mówiącej .)

those - tamte, ci ( Odnosi się do osób lub rzeczy znajdujących daleko

osoby mówiącej .) np.: These girls are really beautiful. ( Te dziewczyny są na prawdę

piękne. ) - tutaj, blisko Whose are those books? ( Czyje są tamte książki? ) - tam, daleko

Polożenie geograficzne Polski

2006-09-22T14:13:00.000-07:00

Polożenie geograficzne Polski

Polska leży w środkowej częsci Europy na Niżu Środkowoeuropejskim między Bałtykiem, a Sudetami i Karpatami.

Często mówi się o Polsce jako o kraju Europy Środkowo-Wschodniej, jednak według terminologiigeografii fizycznej należy mówić albo o Europie Środkowej, albo Wschodniej.

Skrajne punkty na mapię Polski:

N (pólnoc) - przylądek Rozewie 9 (54 50'N)

S (południe)- Szczyt Opołonek (49 00'N) lub Przełęcz Użocka

W (zachód) - kolano (zakole) Odry koło Cedyni (14 08'E)

E (wschód) - kolano (zakole) Bugu koło Hrubieszowa (24 04'E)

Geometryczny środek Polski znajduje się w miejscowości Piątek (województwo łódzkie)

2. Rozciągłość południkowa i równoleżnikowa

5 50' - rozciągłość południkowa

5 50'N to 649 km (pamiętajmy, że 1 stopień = 111,1 km)

10 01' - rozciągłość równoleżnikowa

10 01' - 689km

Konsekwencje
a) przyrodnicze

Konsekwencje rozciągłości równoleżnikowej jest róznica czasu, a rozciągłości południkowej różny kąt padania promieni słonecznych (6 stopni), oraz różna długość dni i nocy (na północy dłuższy dzień latem, zimą dłuższa noc).

b) konsekwencje gospodarcze
- dostępność komunikacyjna

c) konsekwencje geopolityczne
- położenie na granicy kręgów kulturowych
- w przeszłości nie korzystne ze względu na ciągłe wojny, obecnie sprzyjające integracji

Przywilej koszycki

2006-09-22T13:18:00.000-07:00

Miejsce nadania: Koszyce

Rok nadania: 1374 r

Osoba nadająca: Ludwik Węgierski

Stan, któremu nadano: szlachta (później w 1381 także duchowieństwo)

Treść dokumentu (nie cała):
- ustanowienie stałego podatku - 2 grosze od łana i likwidacja pozostałych podatków
- postanowienie budowy zamków warowych na koszt króla
- nałożenie obowiązku wypłaty odszkodowań za wyprawy zagraniczne i wykupywanie szlachcica z niewoli przez króla
- przyrzeczenie powierzenia urzędów starostów Polakom, a kasztelowanów i wojewodów szlachcie lokalnej

Przywilej w Budzie

2006-09-22T13:09:00.000-07:00

Miejsce nadania: Buda

Rok nadania: 1355 r

Osoba nadająca: Ludwik Węgierski

Stan, któremu nadano: szlachta

Treść dokumentu (nie cała):
- określenie świaczeń szlachty na rzecz państwa
- zniesienie stacji, czyli obowiązku utrzymania króla w czasie podróży po kraju
- ustanowienie wynagrodzenia za straty w wyprawach zagranicznych

Początki polskiego parlamentaryzmu

2006-09-22T12:39:00.000-07:00

1. Proces powstawania polskiego sejmu

a) w średniowieczu to monarchia stanowa (król rządzi z przedstawicielami stanów oraz radą królewską) . Decyzje rady królewskiej nie są w tym czasie wiązące dla monarchy. Za czasów Jagiełły rada królewska zyskuje większe znaczenie. Ma prawo do podejmowania decyzji odnoścnie polityki zagranicznej nastep
skład rady to najwyżsi dostojnicy kościelni i świeccy

b) u schyłku średniowiecza reszta szlachty wyraża swoje opinie na tzw. wiecach ziemiskich. I schyłku średiowiecza sejmiki ziemskie wybierają swoich przedstawicielami, czyli posłów na spotkanie z królem i radą królewską. Takie spotkanie nazywano wówczas spotkaniami wolnymi "parlamentare generale"

Po uzyskaniu przez szlachtę szeregu przywilejów stała się ona bardzo silna grupą. Początkowo na zjazdach wolnych miała tzw. głos doradczy, ale u schyłku XV w. wykształciła sięosobna grupa - izba poselska - w 1493r